Voor wie een buitenruimte wil beschermen tegen zon, regen en wind en het hele jaar door bruikbaar wil maken, behoren bioklimatische systemen tegenwoordig tot de meest gekozen oplossingen. Er bestaat niet één bioklimatisch systeem op de markt. Afhankelijk van de bewegingswijze zijn er vier verschillende modellen. In deze gids worden de bioklimatische systemen Tilt Model, Bio-Rolling, Dual Motion en Rolling Roof vergeleken op basis van hun werking en toepassingsgebieden.
Een bioklimatische pergola is een schaduwsysteem waarvan het dak bestaat uit aluminium lamellen die met een motor bewogen kunnen worden. Het belangrijkste verschil met een klassieke pergola is dat er beweegbare aluminium lamellen worden gebruikt in plaats van een vaste overkapping of doek. Door de hoek van de lamellen te veranderen of de panelen terug te trekken, worden zonlicht, luchtcirculatie en bescherming tegen regen tegelijk geregeld. Hierdoor gaat een bioklimatische pergola veel langer mee dan een doeken zonwering en is deze geschikt voor gebruik in alle vier de seizoenen. Het systeem wordt gekozen door horecagelegenheden zoals cafés, restaurants en hotels om de buitenruimte het hele jaar door bruikbaar te maken, en door villa's en vrijstaande woningen om tuin of terras om te vormen tot een buitenkamer.
Het Tilt Model Bioklimatisch Systeem regelt de opening door de aluminium lamellen met behulp van een lineaire actuator tussen 0 en 90 graden te bewegen. Bij 0 graden sluiten de lamellen volledig en zorgen ze voor waterdichtheid. Bij 90 graden bereiken ze een volledig geopende stand die maximale luchtcirculatie mogelijk maakt. Dit systeem kent slechts één type beweging: de lamellen draaien uitsluitend om hun eigen as, er is geen intrekbeweging. Deze eenvoudige, robuuste constructie maakt het Tilt Model tot een vaak gekozen bioklimatische oplossing.
Het Bio-Rolling Bioklimatisch Systeem is een bioklimatisch pergolasysteem waarbij de lamellen via schaarverbindingen en wieltjes aan de rail zijn bevestigd, wat een achterwaartse intrekbeweging mogelijk maakt. In tegenstelling tot het Tilt Model draaien de lamellen niet om hun eigen as, maar richten ze zich geleidelijk verticaal op terwijl ze naar achteren over de rail bewegen. Hierdoor komt, afhankelijk van de afmetingen van het systeem, tussen 68% en 76% van het dakoppervlak vrij.
Het Dual Motion Bioklimatisch Systeem combineert de bewegingsmogelijkheden van de modellen Tilt en Bio-Rolling. Een lineaire actuator beweegt de lamellen tussen 0 en 90 graden, terwijl een buismotor zorgt voor het intrekken van de panelen. Doordat twee verschillende motoren samenwerken, biedt dit systeem de gebruiker zowel hoekverstelling als volledige opening in één en hetzelfde systeem. Deze constructie met twee motoren maakt het systeem complexer dan de andere drie modellen, maar tegelijk ook tot de meest functionele bioklimatische optie.
Het Rolling Roof Bioklimatisch Systeem is een framloos, hellend bioklimatisch systeem waarbij de lamellen via scharen en wieltjes aan de rail zijn bevestigd, met dezelfde achterwaartse intrekbeweging als het Bio-Rolling-systeem. In tegenstelling tot de andere drie modellen heeft dit systeem geen kaderprofiel aan de vier zijden, waardoor het een lichtere constructie heeft. Dit systeem heeft een helling van 5° tot 9° nodig om het water goed af te voeren. Doordat er minder aluminium wordt gebruikt dan bij de andere systemen, is het ook kostenefficiënter. Het ontbreken van een buitenframe vermindert de draagkracht niet, de belastingscapaciteit is gelijk aan die van de andere systemen. Dankzij de helling hoopt sneeuw zich in besneeuwde gebieden bovendien minder gemakkelijk op, wat het systeem in de praktijk juist praktischer maakt.
Bij de systemen Tilt Model, Bio-Rolling en Dual Motion leidt het frame aan de vier zijden van het dak regenwater naar geïntegreerde dakgoten, waardoor het dak geen extra helling nodig heeft. Bij het Rolling Roof-systeem ligt dit anders. Omdat dit systeem hellend is ontworpen, stroomt het water dat zich op de lamellen verzamelt naar de goot aan de voorzijde van het systeem, waar het wordt afgevoerd.
De systemen Tilt Model, Bio-Rolling en Rolling Roof hebben een lage onderhoudsbehoefte. Voor de oppervlaktereiniging van de lamellen en aluminium profielen moeten milde, materiaalvriendelijke reinigingsmiddelen worden gebruikt in plaats van agressieve chemicaliën. Het regelmatig controleren van motor- en railpunten is een eenvoudige maar afdoende stap die ervoor zorgt dat het systeem jarenlang probleemloos blijft werken. Bij het Dual Motion Bioklimatisch Systeem is iets meer onderhoud nodig. De spanning van de stalen kabels die voor de uitlijning worden gebruikt, is een extra onderhoudspunt dat periodiek gecontroleerd moet worden. Ook het regelmatig reinigen van de afvoerkanalen ter voorkoming van verstopping mag niet worden verwaarloosd. Omdat vrijwel alle systemen aluminium profielen gebruiken met een elektrostatische poedercoating, is er geen risico op roestvorming. Afhankelijk van de gekozen verfkwaliteit biedt de elektrostatische poedercoating een kleurgarantie van 20 tot 25 jaar, waardoor deze systemen jarenlang zonder veroudering van hun uiterlijk gebruikt kunnen worden.
Als alleen hoekregeling voldoende is en volledige opening geen prioriteit heeft, is het Tilt Model Bioklimatisch Systeem dankzij zijn eenvoudige, robuuste constructie een afdoende oplossing. Voor wie het dak af en toe helemaal wil openen en wil genieten van een vrij uitzicht op de lucht, is het Bio-Rolling Bioklimatisch Systeem de meest geschikte keuze. Voor gebruikers die zowel nauwkeurige hoekregeling als volledige opening in hetzelfde systeem willen, en van wie het budget dit toelaat, is het Dual Motion Bioklimatisch Systeem de meest uitgebreide optie. Voor wie het budget vooropstelt en op zoek is naar een lichter, eenvoudiger systeem, is het Rolling Roof Bioklimatisch Systeem een verstandige keuze. Alle vier gaan uit van hetzelfde basisprincipe, beweegbare aluminium lamellen. Het verschil zit in het soort beweging.