Bu rehberde motorlu zip perdeler hakkında genel bilgi verilecektir.
Zip perde adını, kumaşın iki yanına dikilen fermuara benzeyen özel bir şeritten alır. Bu şerit alüminyum yan raylar içine sıkıca oturur ve kumaşın rüzgarda raydan çıkmasını engeller. Kumaş açılıp kapandıkça bu fermuar mekanizması rayın içinde kayar, kapandığında da neredeyse sızdırmaz bir yüzey oluşur. Bu özelliği sayesinde zip perde, klasik stor veya rulo perdelere göre çok daha güçlü rüzgarlara dayanabilir.
Zip perde sistemleri hem manuel hem motorlu olarak üretilmektedir. Motorlu zip perde, tüp motor yardımıyla uzaktan kumanda, duvar şalteri veya akıllı ev uygulamasıyla açılıp kapatılabilmektedir. Motorlu perde sistemlerinin bir kısmında rüzgar ve yağmur sensörü de bulunur, bu sayede hava koşulları kötüleştiğinde perde kullanıcı müdahalesi olmadan otomatik olarak kapanır. Manuel zip perde sistemlerinde ise kumanda yerine krank ya da yaylı mekanizma kullanılır ve maliyeti motorlu versiyona göre daha düşüktür.
Zip perde sistemleri, kurulduğu yüzeye ve mekanik yapıya göre üç ana modele ayrılır.
Dikey zip perde, en yaygın kullanılan modeldir. Kumaş dikey yan raylar arasında yukarı ve aşağı hareket eder. Balkon, teras, pergola yan kapatması ve veranda gibi düşey yüzeylerde kullanılır. Kapalı konumda hem rüzgara hem yağmura karşı sızdırmaz bir bariyer oluşturur.
Tavan zip perde, yatay ya da eğimli tavan yüzeylerine monte edilir. Genellikle bioklimatik pergola ve cam tavan sistemlerinin altına veya dış kısmına ek bir güneş kontrolü katmanı olarak eklenir. Güneşin dik geldiği saatlerde iç mekanı doğrudan güneş ışığından korur.
Dikey halatlı zip perde, klasik alüminyum yan raylar yerine gergin çelik halatlar üzerinde hareket eden bir versiyondur. Bu yapı, özellikle büyük açıklıklarda ya da rayın estetik açıdan istenmediği projelerde tercih edilir. Halatlı sistem yan raylı modele göre daha ince bir görünüm sunar, ancak rüzgar dayanımı genellikle raylı sisteme göre biraz daha düşüktür.
Zip perde sistemleri bahçe, teras, balkon, pergola, bioklimatik sistem, veranda ve kış bahçesi gibi hemen her dış mekan uygulamasında ek bir gölgelendirme ve rüzgar kesici katman olarak kullanılır. Otel, restoran, kafe ve villa projelerinde cam tavan ya da bioklimatik sistemle birlikte kullanıldığında dört mevsim kullanım süresini uzatır. Fakat zip perde sisteminin pergola sistemi gibi bağımsız kullanılabilecek, yağmur ve rüzgar gibi etkenlerden tam koruma sağlayabilecek bir sistem olmadığını unutmayın. Bu sistem güneşten ve hafif yağmur ile rüzgardan korunmak üzere tasarlanmış bir perde sistemidir.
Zip perde fiyatları kumaş türüne, motor tercihine ve kurulacak alanın ölçüsüne göre değişir. Türkiye piyasasında manuel zip perde sistemlerinin metrekare fiyatı genellikle daha düşük bir bantta yer alırken, motorlu zip perde sistemleri sensör ve otomasyon donanımı nedeniyle daha yüksek bir fiyat aralığında satılır. Kesin fiyat için projenin ölçüsüne, kumaş kalitesine ve motor markasına göre teklif alınması gerekir.
Zip perde kumaşları genellikle su geçirmez ve UV korumalı özel dokumalardan üretilir, bu yüzden bakımı görece kolaydır. Yan raylardaki fermuar mekanizmasının düzenli temizlenmesi, kumaşın raydan çıkmadan sorunsuz hareket etmesini sağlamak için önemlidir. Bu durumlar dışında zip perdelerin çok özel bir bakımı yoktur ve çok düşük bakım maliyetine sahip bir gölgelik sistemdir.